Tehdit anında mağara adamına dönüyoruz!

Bilim insanlarının yaptığı bir araştırma, modern insanın, düşmanlarını tıpkı ilk insanlar gibi değerlendirdiklerini ortaya çıkardı.

ABD’nin Los Angeles Üniversitesi tarafından yapılan araştırmaya göre, insanlar, “sadece silah tutan bir el gördüklerinde bile, o elin sahibini olduğundan çok daha büyük ve güçlü” kabul ediyor.
Bilim insanları, modern insanın tıpkı eski çağ insanlarının yaptığı gibi, tehlike anında değerlendirme yaparken, elde ettikleri anlık bilgiyi, vücut büyüklüğüne ve fiziksel güce dayanan basit bir tahmine çevirdiklerini belirtti. Yapılan bu değerlendirme, insanların çatışmaya girip girmemeye karar vermesinde rol oynuyor.
İnsanların çatışmayla bağlantılı kararları neden ve nasıl verdiklerini anlayarak, bilim insanları polislerin ve askeri personelin yüksek riskli durumlarda daha iyi karar almalarını sağlayacak kılavuzlar oluşturabileceklerini ifade etti.
“ORDULAR İLKEL KARARLAR KULLANIYOR”
Araştırmada yer alan Daniel Fessler, insanların tehdit içerikli durumlarda karşılarındaki kişileri değerlendirirken sadece silah tutmalarına dikkat etmediklerini de belirtti. Fessler, “Burada gerçekleştirdiğimiz, düşünmesi kolay tek bir değerlendirmenin içinde yer alan birçok değişkeni tespit etmek ve insanların, bir sonraki adımlarını belirleyen kararın ana değişkenini tespit etmek” dedi.
Antropolog olan Fessler, “Bireylere bakarak yaptığımız bu ölçümler aslında her tür çatışma için geçerli olduğu gibi, sadece kişileri değil, ordular gibi büyük grupları da ilgilendiriyor... Günümüzde en son teknoloji silahlara sahip ordularla savaşa gidenler var. Oysa karar verenlerin hala çok basit bir ölçekte değerlendirme yaptığını görüyoruz” dedi.
Yapılan araştırmalar, her defasında sosyal durum ile büyüklük (güç) arasında doğrudan bağlantı kurdu. Bir kişinin ne kadar önemli bir insan olduğu kabul ediliyorsa, o kişinin fiziksel gücünün de o kadar fazla olduğu kabul ediliyor. Kısaca, sahip oldukları gerçek güce rağmen, nüfuzlu veya önemli insanları güçlü olarak kabul ediyoruz.
KAVGA ANLAYIŞI DEĞİŞTİ
Genel değerlendirmede ortaya çıkan sonuca rağmen, modern insan hayatta kalma yöntemini ilk insanlar gibi görmüyor. Günümüzde, güçlü insanların baskın çıkması beklenen teke tek dövüşler yerine, insanlar hayatta kalmak için çok daha incelikli planlar yapıyor.
Vücut büyüklüğü ve fiziksel gücün insanların üzerinden nasıl bir etkiye sahip olduğunu görmek isteyen Fessler ve arkadaşları, ABD’nin dört bir yanındaki insanlarla internet üzerinden deneyler düzenledi.
Deneyde, insanlar sırasıyla çeşitli nesneler tutan bir adamın eline ait fotoğrafa baktı. Fotoğraflarda, elin büyüklüğü ve pozisyonu aynıdydı ancak fotoğraflar değiştikçe, elin tuttuğu cisim daha öldürücü bir hal aldı.
Katılımcılar, daha sonra kendilerine gösterilen farklı silüetlerden, elin sahibi olduğunu düşündükleri kişilerin vücut büyüklüğünü belirledi.
SONUÇLAR ŞAŞIRTICI
Katılımcılar, .45 kalibrelik bir tabanca veya mutfak bıçağı tutan el gördüklerinde, bu nesneleri tutan kişilerin genele göre daha uzun boylu ve kaslı olduğunu düşündü. Bu iki nesneye kıyasla, bir matkap, küçük testere, derz dolgu tabancası, boya fırçası veya renkli bir su tabancası tutan elin, daha küçük ve ince yapılı bir kişiye ait olduğunu varsaydılar.
PLoS ONE dergisinde yer alan araştırmaya göre, katılımcılar nesneleri tutan elin sahibini fiziksel olarak değerlendirirken, genelde silah taşıması beklenen insanlara yönelik bilgilerini hiç kullanmadı. Tersine, tehdit içerikli bir silah tutan elin, kendilerine düşman olabilecek birisine ait olabileceği düşüncesi daha ağır bastı.
Avustralya’nın Griffith Üniversitesi’nde insanların tehdit içerikli durumları nasıl değerlendirdiklerini inceleyen Aaron Sell, “Yapılan araştırma, insanların güce ait içsel temsillerinin ebat ve güce dayandığını ortaya koyuyor” dedi. Sell, araştırmanın, “insan zihninin diğer kişileri fiziksel olarak değerlendirirken ilginç bir şekilde işlediğini” gösterdiğini ifade etti.
Sell, geçmişte yaptığı bir araştırmada, insanların diğer kişilerin fiziksel güçlerini değerlendirirken, vücutlarına, yüzlerine veya seslerine dayanan değerlendirmeler yaptıklarını savunmuştu.
Bilim insanları, silah tutma şeklinin, antik insanlarda olduğu gibi tehdit çözümleme değerlendirmelerinde büyük bir rol oynadığını tespit etmiş oldu. Toplumsal ve kültür alanında çok büyük ilerlemeler yapılmış olsa da, insanların ne için savaştığımız belli olmasa bile, daha çok karşılarındakinin gücü ve büyüklüğüne odaklandıkları anlaşıldı.